İĞDİŞ KÖYÜ ÜZERİNE
Muharrem Aydoğan’a ve
Bektaş Aydoğan’a teşekkürlerimiz ile.
Bu makalede 16. Yüzyılda ve 1840 ile 1845 yıllarında Ankara vilayetinin Bozok sancağının Emlak kazasına bağlı İğdiş Köyü’nün kayıtlarına değinilmeye çalışılacaktır.
İğdiş Köyü, 16. Yüzyılda ve 1840 ile 1845 yıllarında Ankara vilayetinin Bozok sancağının Emlak kazasına bağlıdır.
İğdiş Köyü, günümüzde ise Sivas ilinin Şarkışla ilçesinin Ağcakışla nahiyesine bağlıdır.
Osmanlı ve Cumhuriyet döneminde nasıl bir çok yerleşim yerlerinin adları değiştirildi ise İğdiş Köyünün adı da Cumhuriyet döneminde değiştirilerek Yükselen olmuştur.
Makalenin asıl konusu yerleşim yerlerinin adlarının dolayısıyla da Köy adlarının değiştirilmesi olmadığı için burada bu konuya değinilmeyecektir.
Konu ile ilgili çeşitli kaynaklar mevcuttur.
Bu kaynaklara başvurulabilir.
İğdiş Köyü, 1530 yılını içeren İcmal Defterinde [1]Ankara vilayetinin Bozok sancağının Emlak kazasına bağlı mezra olarak yer alır.
16. Yüzyılda İğdiş Köyü’nden alınan vergiler Yunus Koç’un çalışmalarında da yer almaktadır.
Koç, eserlerinde Bozok sancağının diğer nahiyelerine bağlı Köylerin yanısıra Emlak nahiyesine bağlı Köylerden ve İğdiş Köyünden alınan vergilere de yer verir.
Koç’un eserlerinde yer alan İğdiş Köyü’yle ilgili bu vergileri aktarmadan önce kısaca da olsa İğdiş Köyü’yle ilgili vergilere kısaca değinmekte yarar var.
Koç’un eserinde yer alan vergiler Nim, Bennak, Caba ve Müceredd’dir.
Sözkonusu vergilere ilişkin olarak Abdullah Aysu, Osmanlı’da Tarım Politikaları adlı eserinde [2] şu bilgileri aktarır:
“Bennak Kara Müccered Resimleri: Bennak çift sahibi reayanın evli oğludur. Reayanın evli oğlunun hiç toprağı yoksa caba bennak, nim (yarım) çiftten toprak tasarruf ediyorsa ekinli bennak deniliyordu. Genel olarak ekinli bennaklar 12, caba bennaklar ise 9 akçe resm öderlerdi. Eğer bennakın tasarruf ettiği toprağın dönüm resmi 12 akçenin üzerinde ise bu bennaklar ödemeyi dönüm resmi üzerinden yapmak durumundaydı.
Çift sahibi reayanın mücerred denilen bekar oğlu, 16. yüzyılda bazı yerlerde hiç resim ödemezken, bazı bölgelerde 3 akçe verirdi. Osmanlı'da ekonominin bozulmaya yüz tuttuğu 16. yüzyıldan itibaren mücerret resmi 6 akçeye yükseltildi. Mücerret evlendiği zaman bennak, boşandığı zaman yine mücerret statüsüne döner ve ona göre resim öderdi. Müslümanlığı kabul eden gayr-i Müslimlerde bennak olarak kabul edilirdi.”
Koç’un eserinde yer alan vergiler şöyledir:
“Nim 32, Ben 9, Cab 32, Müc Toplamı 75.”
Koç’un çalışmasında yer alan bu vergiler Koç’un Hicri 983 Tarihli Mufassal Tahrir Defterine Göre Bozok Sancağında İskan Ve Nüfus adlı Yüksek Lisans Tezi’nde [3], 16. Yüzyılda Bir Osmanlı Sancağının İskan Ve Nüfus Yapısı adlı eserinde [4] ve Bozok 1575 adlı eserinde [5] yer alır.
Burada kısaca da olsa çeşitli kaynaklarda yer alan İğdiş Köyü ile ilgili kayıtlara karşılaştırmalı olarak değinmekte yarar var.
Nurten Kelebekli, “2075 Numaralı Emlak Kazası Nüfus Defteri’nin Transkripsiyon Ve Değerlendirmesi” başlıklı çalışmasında Emlak Kazasına bağlı Köylerin 1834 yılına ait
Nüfus Defterlerine ve İğdiş Köyününde 1834 yılına ait Nüfus Defterine değinir.
Kelebekli’nin çalışmasında yer alan bilgilere göre, İğdiş köyünün toplam nüfusu 1834 yılında 106 kişidir. Köyün ilk sırasına köyün muhtarı, 45 yaşındaki Kadrioğlu Kadri yazılmıştır. Köyün en yaşlısı 85 yaşındaki Kakaroğlu Çiftçi Veli’dir. Köyün en genci 1 yaşındaki 2 kişi olup, isimleri Bektaş ve Musa’dır. Köyde 15 farklı isim kaydedilmiştir. En çok kullanılan isim Mehmet olup 11 kişi bu ismi taşımaktadır. 1 kişi kısa, 63 kişi orta, 2 kişi uzun boyludur. 12 kişi kara, 9 kişi kır, 9 kişi kumral sakallı; 18 kişi ter, 1 kişi de sarı bıyıklıdır. Köyde 18 kişi çiftçilikle, 1 kişi de rençberlikle meşguldür. Köyde yaşayan bir kişi Rişvan taifesinden Dalyanlı aşiretindendir.
Bu tarihte Köyde bulunan lakaplar şunlardır:
“Kadrioğlu, Karabekiroğlu, İmâmoğlu, Bektaşçelebioğlu, Topalhüseyinoğlu, Hacıoğlu, Kakaroğlu, Bekiroğlu, Yakupoğlu, Seferoğlu, Osmanoğlu, İdrisoğlu, Gökibişoğlu, Büyümezoğlu, Mekikoğlu, Pirlioğlu, Kadrioğlu, Körömeroğlu, Fazlıoğlu, Osmanoğlu, Karasalihoğlu, Hamzaoğlu, Cabbaroğlu, Gaffaroğlu, İpekoğlu, Kürdoğlu.”
Görüldüğü gibi Kadrioğlu lakabı ve Osmanoğlu lakabı iki kez yazılmıştır.
Kelebekli’nin çalışmasında yer alan1834 yılına ait Nüfus Defterinde şu bilgilere yer verilmiştir:
1. Orta boylu kır sakallı KadrioğluKadri Muhtâr-ı evvel-i karye-i mezbûr Sinn: 45
2. Orta boylu kara bıyıklı İbrahim veled-i merkûm Sinn: 25
3. Hasan diğer veled-i merkûm Sinn: 13
4. Mehmed diğer veled-i merkûm Sinn: 6
5. Orta boylu kır sakallı Hüseyin karındâş-ı merkûm Sinn: 55
6. Musa veled-i merkûm Hüseyin Sinn: 4
7. Orta boylu aksakallı Kadrioğlu Ali peder-i merkûm Muhtâr-ı evvel Sinn: 85 Hâne: 1
8. Orta boylu kara bıyıklı Karabekiroğlu İsmail Muhtâr-ı sânî-i karye-i mezbûr Sinn: 30
9. Orta boylu ter bıyıklı Hasan karındâş-ı merkûm Sinn: 20
10. Mehmed diğer veled-i merkûm Sinn: 10
11. Uzun boylu kara sakallı Hüseyin amucazâde-i merkûm Sinn: 35 Hâne: 1
12. Orta boylu kara sakallı İmamoğlu Ahmed bin Mehmed Sinn: 35
13. Orta boylu ter bıyıklı Mehmed birâderzâde-i merkûm Sinn: 15
14. Memiş karındâş-ı merkûm Sinn: 15 Hâne: 1
15. Orta boylu aksakallı Bektaşçelebioğlu Çiftçi Hasan Sinn: 40
16. Orta boylu aksakallı Bektaşçelebioğlu Ali karındâş-ı merkûm Sinn: 60
17. Orta boylu ter bıyıklı Cuma veled-i merkûm Sinn: 15
18. Kanber diğer veled-i merkûm Sinn: 5
19. Orta boylu kara sakallı Hüseyin amucazâde-i merkûm Hasan Sinn: 35
20. Orta boylu kara sakallı diğer amucazâde-i merkûm Hasan Sinn: 30 Hâne: 1
21. Orta boylu kara sakallı Topalhüseyinoğlu Çiftçi İsmail Sinn: 30
22. Veli veled-i maʻnevî-i merkûm İsmail Sinn: 2
23. Orta boylu kır sakallı Hasan karındâş-ı merkûm Sinn: 55 Hâne: 1
24. Orta boylu kumral sakallı Hacıoğlu Çiftçi Ahmed Sinn: 40
25. Orta boylu ter bıyıklı Mehmed veled-i merkûm Sinn: 15
26. Ali diğer veled-i merkûm Sinn: 12
27. Osman diğer veled-i merkûm Sinn: 9 Hâne: 1
28. Orta boylu aksakallı Kakaroğlu Çiftçi Veli Sinn: 85
29. Orta boylu kır sakallı Hasan veled-i merkûm Sinn: 50
30. Ahmed veled-i merkûm Hasan Sinn: 3 Hâne: 1
31. Orta boylu kır sakallı Bekiroğlu Halil bin İbrahim Sinn: 45
32. Orta boylu kara bıyıklı İbrahim veled-i merkûm Sinn: 25
33. Orta boylu ter bıyıklı Mustafa diğer veled-i merkûm Sinn: 14
34. Mehmed diğer veled-i merkûm Sinn: 8
35. Ali diğer veled-i merkûm Sinn: mâh 6 Hâne: 1
36. Orta boylu aksakallı Yakuboğlu Çiftçi Halil Sinn: 75
37. Orta boylu kara sakallı Süleyman veled-i merkûm Sinn: 45
38. Orta boylu ter bıyıklı Nabi diğer veled-i merkûm Sinn: 15 Hâne: 1
39. Orta boylu kır sakallı Seferoğlu Ali bin Cafer Sinn: 40
40. Orta boylu ter bıyıklı Çakır veled-i merkûm Sinn: 15
41. Orta boylu Sarı sakallı Mustafa karındâş-ı merkûm Sinn: 35
42. Mehmed veled-i merkûm Sinn: 5
43. Seferoğlu Hüseyin veled-i maʻnevî-i merkûm Sinn: 12
44. Hasan diğer veled-i merkûm maʻnevî-i Mustafa Sinn: 9 Hâne: 1
45. Orta boylu kara sakallı Osmanoğlu Çiftçi Mehmed Sinn: 35
46. Orta boylu ter bıyıklı Mustafa veled-i merkûm Sinn: 14
47. Nabi diğer veled-i merkûm Sinn: 4 Hâne: 1
48. Kısa boylu kara sakallı İdrisoğlu Çiftçi İdris Sinn: 35
49. Orta boylu ter bıyıklı Ali veled-i merkûm Sinn: 14
50. Mustafa diğer veled-i merkûm Sinn: 4
51. Bektaşı diğer veled-i merkûm Sinn: 1 Hâne: 1
52. Orta boylu kumral sakallı Gökibişoğlu Çiftçi Mehmed Sinn: 35
53. Orta boylu kara bıyıklı Veli birâderzâde-i merkûm Mehmed Sinn: 20 Hâne: 1
54. Orta boylu kara sakallı Büyümezoğlu Çiftçi Mustafa Sinn: 35
55. İsmail veled-i merkûm Sinn: 5 Hâne: 1
56. Orta boylu kır sakallı Mekikoğlu Hasan Sinn: 45
57. Orta boylu ter bıyıklı Hüseyin veled-i merkûm Sinn: 15
58. Musa diğer veled-i merkûm Sinn: 8
59. Orta boylu kara bıyıklı Dursun birâderzâde-i merkûm Sinn: 25 Hâne: 1
60. Orta boylu kumral sakallı Pirlioğlu Çiftçi Mehmed Sinn: 40
61. Zeynel veled-i merkûm Sinn: 5
62. Mustafa diğer veled-i merkûm Sinn: 3
63. Uzun boylu köse sakallı Ali karındâş-ı merkûm Sinn: 35 Hâne: 1
64. Orta boylu kara sakallı Kadrioğlu Çiftçi Halil Sinn: 40
65. Hüseyin veled-i merkûm Sinn: 2
66. Orta boylu kara sakallı Cuma amucazâde-i merkûm Sinn: 35
67. Ali veled-i merkûm Cuma Sinn: 7
68. Yusuf diğer veled-i merkûm Cuma Sinn: 3
69. Orta boylu kara sakallı Salih amucazâde-i merkûm Sinn: 23 Hâne: 1
70. Orta boylu kumral sakallı Kadrioğlu Çiftçi Abdullah Sinn: 30
71. Mehmed veled-i merkûm Sinn: mâh 3
72. Ömer karındâş-ı merkûm Abdullah Sinn: 12 Hâne: 1
73. Orta boylu kumral sakallı Körömeroğlu Çiftçi Hüseyin Sinn: 30
74. Orta boylu ter bıyıklı Mustafa veled-i maʻnevî-i merkûm Hüseyin Sinn: 15
75. Orta boylu ter bıyıklı Veli bin Ahmed amucazâde-i merkûm Sinn: 15
76. Orta boylu ter bıyıklı Ömer karındâş-ı merkûm Sinn: 13 Hâne: 1
77. Orta boylu kumral sakallı Fazlıoğlu çiftçi Ali Sinn: 35
78. İbrahim veled-i merkûm Sinn: 5
79. Musa diğer veled-i merkûm Sinn: 1
80. Orta boylu aksakallı Fazlıoğlu Ali amucazâde-i merkûm Sinn: 65 Hâne: 1
81. Orta boylu kır sakallı Osmanoğlu Mustafa Sinn: 55
82. Orta boylu ter bıyıklı Salih veled-i merkûm Sinn: 15
83. Osman diğer veled-i merkûm Sinn: 12
84. Hüseyin diğer veled-i merkûm. Sinn: 10
85. İbrahim diğer veled-i merkûm Sinn: 8
86. Ahmed diğer veled-i merkûm Sinn: 6 Hâne: 1
87. Orta boylu kumral sakallı Karasalihoğlu Çiftçi Hüseyin Sinn: 30 Hâne: 1
88. Orta boylu kır sakallı Burnubüyükoğlu Çiftçi Mehmed Sinn: 55
89. Orta boylu kara bıyıklı Mustafa veled-i merkûm Sinn: 25
90. Ahmed diğer veled-i merkûm Sinn: 6
91. Orta boylu kara bıyıklı Himmetoğlu Koca dâmâd-ı merkûm Sinn: 25 Hâne: 1
92. Orta boylu kumral sakallı Hamzaoğlu Abdullah Sinn: 38
93. Orta boylu ter bıyıklı Ahmed veled-i merkûm Sinn: 15
94. Mehmed diğer veled-i merkûm Sinn: 10
95. Veli diğer veled-i merkûm Sinn: 5 Hâne: 1
96. Orta boylu kumral sakallı Cabbaroğlu Çiftçi Ahmed Sinn: 40
97. Orta boylu ter bıyıklı Ali veled-i merkûm Sinn: 15
98. Ahmed diğer veled-i merkûm Sinn: 9
99. Memiş diğer veled-i merkûm Sinn: 5 Hâne: 1
100. Orta boylu ter bıyıklı Gaffaroğlu Çiftçi Mehmed Sinn: 15
101. Orta boylu aksakallı İpekoğlu Satılmış amucazâde-i merkûm Sinn: 85
102. Satılmış bin İsmail amucazâde-i merkûm Sinn: 7
103. Hüseyin diğer amucazâde-i merkûm Sinn: 3 Hâne: 1
104. Orta boylu ter bıyıklı Hamzaoğlu Hamza Sinn: 15 Hâne: 1
105. Orta boylu aksakallı Kürdoğlu Rençber Ali Sinn: 65
Rişvan tâifesinden Dalyanlu Aşiretinden
106. Halil veled-i merkûm Sinn: 5 Hâne: 1.”
Fatma Çelik ise, “2077 Numaralı Emlak Nüfus Defteri Değerlendirme Ve Transkripsiyon” başlıklı çalışmasında Emlak nahiyesinde yer alan Köylerin 1840 ve 1841 yıllarına ait Nüfus Defterlerine ve İğdiş Köyünün de 1840 ve 1841 yıllarına ait Nüfus Defterlerine yer verir.
Çelik, İğdiş Köyü ile ilgili olarak şu bilgileri aktarır.
“19 Hane bulunan köyde 53 erkek kaydedilmiştir. Buradan hareketle köy nüfusunun yaklaşık olarak 106 olduğunu söylemek mümkündür. Köyün muhtarı 35 yaşındaki İsmail’dir. Köyün en yaşlısı 60 yaşındaki Ali ile iken en genç henüz 6 aylık olan Hasan’dır. Köyde bu tarihte 2 ölüm kaydedilmiştir. Köyde geçen sülale adları Bektaşçelebioğlu, Bektaşoğlu, Burnubüyükoğlu, Büyümezoğlu, Cabbarahmetoğlu, Emiralioğlu, Gaffaroğlu, Halilkethüdaoğlu, Osmanoğlu, Hamzaoğlu, Kadılıoğlu, Kadınınoğlu, Kürtoğlu ve Seferoğlu şeklindedir.”
Çelik’in çalışmasında yer alan İğdiş Köyünün 1840 ve 1841 yıllarına ait Nüfus Defterinde yer alan bilgiler şöyledir:
“Hane 1
1 Orta boylu kara sakallı bektaş çelebi oğlu ismail muhtar-ı karye-i mezbur sinn 35
2 Orta boylu ak sakallı bektaş çelebi oğlu ali amca-i merkum sinn 55
3 Orta boylu ter bıyıklı Cuma veled-i merkum ali sinn 17
4 Orta boylu kır sakallı bektaş çelebi oğlu hüseyin biraderzade-i merkum sinn 45
Hane 2
5 Orta boylu ak sakallı makın oğlu hasan sinn 50
6 Orta boylu kumral bıyıklı hüseyin veled-i merkum sinn 25
Hane 3
7 Kısa boylu ak sakallın burnu büyük oğlu mehmet bin musa sinn 60 (fevt 56)
8 Ahmet veled-i merkum sinn 12 (fevt 56)
Hane 4
9 Orta boylu kumral sakallı cabbar ahmet oğlu mehmet veled-i ali sinn 40
10 Orta boylu ter bıyıklı ali veled-i merkum sinn 19
11 Şabb-ı emred ahmet diğer veled-i merkum sinn 15
12 Memiş diğer veled- i merkum sinn 8
13 Hasan diğer veled-i merkum mah 6
Hane 5
14 Orta boylu kumral sakallı bedirli oğlu mustafa veled-i kara mustafa sinn 40
Hane 6
15 İbik oğlu hasan veled-i ismail sinn 9
Hane 7
16 Orta boylu ak sakallı kürt oğlu ali sinn 60
Hane 8
17 Orta boylu kara sakallı karabekir oğlu ismail sinn 35
18 Oğlu veli sinn 3
19 Orta boylu kumral bıyıklı karındaşı hasan sinn 25
20 Orta boylu ter bıyıklı diğer karındaşı mehmet sinn 18
Hane 9
21 Orta boylu köse sakallı hamza oğlu ibrahim sinn 32
Hane 10
22 Orta boylu köse sakallı kadının oğlu
23 Uzun boylu karındaşı memiş sinn 19
Hane 11
24 Orta boylu kara sakallı büyümez oğlu
241 mehmet sinn 25 mustafa sinn 40
25 İsmail veled- i merkum sinn 9
26 Hüseyin veled-i merkum sinn 2
Hane 12
27 Uzun boylu kır sakallı halil kethüda oğlu süleyman sinn 55
28 Orta boylu ter bıyıklı nabi veled-i merkum sinn 15
Hane 13
29 Orta boylu kır sakallı kadir oğlu ali sinn 55
30 Uzun boylu ter bıyıklı hafidi merkum hasan sinn 18
31 Uzun boylu kara bıyıklı diğer hafidi merkum ibiş sinn 20
32 Diğer hafidi merkum musa sinn 5
Hane 14
33 Orta boylu kır sakallı gaffar oğlu hasan sinn 54
Hane 15
34 Uzun boylu kır sakallı sefer oğlu mustafa sinn 49
35 Şabb-ı emred çakır veled-i merkum mustafa sinn 15
36 Orta boylu ter bıyıklı ismail veled-i manevi-i merkum sinn 18
37 Orta boylu ter bıyıklı diğer karındaşı hasan veled-i manevi-i merkum sinn 16
Hane 16
38 Uzun boylu kır sakallı osman oğlu mustafa sinn 55
39 Orta boylu ter bıyıklı salih veled- i merkum sinn 18
40 Orta boylu ter bıyıklı osman diğer veled-i merkum sinn 16
41 Şabb-ı emred ahmet diğer veled-i merkum sinn 15
42 Orta boylu kumral bıyıklı ibrahim diğer veled- i merkum sinn 23
Hane 17
43 Uzun boylu kara sakallı kadılı oğlu ali sinn 35
44 İbrahim veled-i merkum sinn 12
45 Musa diğer veled-i merkum sinn 7
Hane 18
46 Uzun boylu kara sakallı bektaş oğlu ali sinn 25
47 Mehmet veled-i merkum sinn 3
48 Karındaşı oğlu zeynel sinn 9
Hane 19
49 Orta boylu kır sakallı emir ali oğlu hasan sinn 45
50 Orta boylu kara bıyıklı veli veled-i merkum sinn 22
51 Orta boylu ter bıyıklı mehmet diğer veled- i merkum sinn 18
52 Hızır diğer veled-i merkum sinn 8
53 Şabb-ı emred karındaşı oğlu ali veled-i hızır sinn 13.”
Sefa Ayduğan’ın çevirisi ise şöyledir:
“Tarih: 1250 (1835)
Defter: 2075
Sayfa: 37-38-39.
1-Kadri oğlu Kadri 45
(Muhtar-ı evveli)
oğlu İbrahim 25
oğlu Hasan 13
oğlu Mahmut 6
Kadri oğlu Hüseyin 55
oğlu Musa 4
Kadri oğlu Ali 85
2-Kara Bekir oğlu İsmail
(Muhtarı sani) 30
Kara Bekir oğlu Hasan 20
Kara Bekir oğlu Mahmut 10
Murkumların Amuca zadesi Hüseyin 35
3-İmam oğlu Mehmet
oğlu Ahmet 35
oğlu Mehmet 15
oğlu Memiş 15
4- Bektaş Çelebi oğlu Hasan 40
oğlu Ali 60
Ali oğlu Cuma 15
oğlu Kanber 5
Hüseyin (Hasan ve Alinin Amucazadesi) 35
Hasan (Hasan ve Alinin Amucazadesi) 30
5- Topal Hüseyin oğlu İsmail 30
Topal Hüseyin oğlu İsmail oğlu İsmail 2 oğlu Hasan 55
6- Camcı oğlu Ahmet 40
oğlu Mehmet 15
oğlu Ali 12
oğlu Osman 9
7- Katar (?) oğlu Veli 85
oğlu Hasan 50
Ahmet 3
8- Bekir oğlu İbrahim oğlu Halil 45
oğlu İbrahim 25
oğlu Mustafa 14
oğlu Mehmet 8
oğlu Ali 6 aylık
9-Yakub oğlu Halil 75
oğlu Süleyman 45
oğlu Nabi (?) 15
10. Sağır oğlu Cafer oğlu Ali 40
oğlu Çakır 15
Sağır oğlu Cafer oğlu Mustafa 35
Mehmet 5
Hüseyin 12
(Manevi oğlu)
Hasan 9
11- Osman oğlu Mehmet 35
Mustafa 14
Nabi 4
12- İdris oğlu İdris 35
oğlu Ali 14
oğlu Mustafa 4
oğlu Bektoş 1
13- Gök ibiş oğlu Mehmet 35
oğlu veli 20
14- Büyümez (?) oğlu Mustafa 35
oğlu İsmail 5
15-Bektaş oğlu Hasan 45
oğlu Hüseyin 15
oğlu Musa 8
Bektaş oğlu Dursun 25
16- Pirli oğlu Mehmet 40
oğlu Zeynel 5
oğlu Mustafa 3
Pirli oğlu Ali 35
17- Kadri oğlu Halil 40
oğlu Hüseyin 2
Cuma (Halilin Amucazadesi) 35
oğlu Ali 7
oğlu Yusuf 3
Salih (Halilin Diyer Amucazadesi) 23
18-Kadri oğlu Abdullah 30
oğlu Mahmut 3 aylık
Kadri oğlu Ömer 12
19- Kör Ömer oğlu Hüseyin 30
Kör Ömer oğlu Hüseyin oğlu Mustafa 15
(Manevi oğlu)
oğlu Ömer 13
Ahmet oğlu Veli
(Hüseyinin Amucazadesi) 15
20 – Fazlı (?) oğlu Ali 35
oğlu İbrahim 5
oğlu Musa 1
Fazlı oğlu Ali (Alinin Amucazadesi) 65
21 - Osman oğlu Mustafa 55
oğlu Salih 15
oğlu Osman 12
oğlu Hüseyin 10
oğlu İbrahim 8
oğlu Ahmet 6
22 - Kara Salih oğlu Hüseyin 30
23 - Burnu Büyük oğlu Mehmet 55
oğlu Mustafa 25
oğlu Ahmet 6
Himmet oğlu koca
(Mehmetin Damadı) 25
24 Hamza oğlu Abdullah 38
oğlu Ahmet 15
oğlu Mehmet 10
oğlu Veli 5
25- Çapar oğlu Ahmet 50
oğlu Ali 15
oğlu Ahmet 9
oğlu Memiş 5
26 - Kazar (?) oğlu Mehmet 15
İbik oğlu Satılmış (Mehmetin Amucazadesi) 85
İsmail oğlu Satılmış (Mehmetin Amucazadesi) 8
Hüseyin (Mehmetin Amucazadesi) 3
27 - Hamza oğlu Hamza 15
28 - Kürt oğlu Ali 65
(Rişvan Taifesinden … Aşiretinden)
oğlu Halil 5
Toplam: 28 Hanede
Nüfus: 106 Nüfus.”
Burada kısaca da olsa İğdiş Köyü’nün Temettüat Defteri’ne değinmekte yarar var.
İğdiş Köyü’nün Hicri 29 Zilhicce 1261 tarihli Temettüat Defteri Başkanlık Osmanlı Arşivi’nde bulunmaktadır [6]
Mustafa Sakallıoğlu’nun İğdiş Köyü’nün Temettüat Defteri’nde çevirdiği kişiler şunlardır:
“Hane 1 Abdullah çelebi oğlu Hüseyin
Hane 2 Malikoğlu? Hasan
Hane 3 Cabbar? Babar? Ahmedoğlu Mehmed
Hane 4 Pirlioğlu? Mustafa
Hane 5 Ecik?icik? Oğlu Hasan
Hane 6 Gömlekoğlu Ali
Hane 7 Karabekir oğlu İsmail ?
Hane 8 Hamzaoğlu İbrahim
Hane 9 Kadıoğlu Mehmed
Hane 10 Pirmezoğlu? Mustafa
Hane 11 Halilkethudaoğlu Süleyman
Hane 12 Kadiroğlu Ali
Hane 13 Gaffar oğlu Hüseyin
Hane 14 Seferoğlu Mustafa
Hane 15 Osmanoğlu Mustafa
Hane 16 Kadılı/Kaflı oğlu Ali
Hane 17 Bektaşoğlu Ali
Hane 18 Camcı oğlu Ahmed
Hane 19 Hamza Hamzaoğlu Abdullah
Hane 20 Ömeroğlu Hüseyin
Hane 21 Ateşoğlu? Ahmed.”
[1] Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü 998 Numaralı Muhasebe-i Vilayet-i Diyar-i Bekr Ve ‘Arab Ve Zü’l-Kadiriyye Defteri (937 – 1530) 2. Cilt Ankara 1999, Sayfa 144.
[2] Abdullah Aysu Osmanlı’da Tarım Politikaları Yeni insan Yayınevi İstanbul Temmuz 2020, Sayfa 234.
[3] Yunus Koç Hicri 983 Tarihli Mufassal Tahrir Defterine Göre Bozok Sancağında İskan Ve Nüfus adlı Yüksek Lisans Tezi Erişim Tarihi 21. 05. 2024.
[4] Yunus Koç 16. Yüzyılda Bir Osmanlı Sancağının İskan Ve Nüfus Yapısı Kültür Bakanlığı 1999 Ankara Sayfa 108.
[5] Yunus Koç Bozok 1575 Net Kitap Yayıncılık Sayfa 148.
[6] Başkanlık Osmanlı Arşivi ML. VRD. TMT. d… 13390.
